
Niedobór kierowców samochodów ciężarowych w Wielkiej Brytanii stanowi złożone i wielowymiarowe wyzwanie, mające daleko idące konsekwencje dla gospodarki kraju i łańcuchów dostaw. Jednak wspólne wysiłki rządu, branży i zainteresowanych stron zaczynają przynosić pozytywne rezultaty, co sugeruje, że sytuacja może ulegać zmianie.
W perspektywie lat 2024 i 2025 nieustanne zaangażowanie w rozwiązywanie problemu niedoboru kierowców, w połączeniu z działaniami mającymi na celu przyciąganie i zatrzymywanie utalentowanych pracowników, będzie miało kluczowe znaczenie dla zapewnienia długoterminowej odporności i dobrobytu sektora transportowego.
Skala kryzysu
Niedobór kierowców samochodów ciężarowych w Wielkiej Brytanii budzi coraz większe obawy, a sytuacja osiągnęła punkt krytyczny w 2021 roku. Według raportów branżowych w szczytowym momencie kryzysu w kraju brakowało około 100 000 kierowców samochodów ciężarowych. Liczba ta stanowiła znaczny wzrost w porównaniu z niedoborem 59 000 kierowców odnotowanym w 2019 roku, co podkreśla gwałtowne pogorszenie się sytuacji.
Czynniki przyczyniające się do tego niedoboru były wielorakie i obejmowały skutki pandemii COVID-19, następstwa brexitu oraz zmiany w przepisach podatkowych dotyczących IR35, które dotknęły kierowców samochodów ciężarowych zatrudnionych przez agencje na zasadach kontraktowych. Zakłócenia te spowodowały, że wielu doświadczonych kierowców opuściło branżę, a na rynek nie napływało wystarczająco dużo nowych pracowników, by wypełnić tę lukę.

Działania rządu i wysiłki branży
Zdając sobie sprawę z powagi sytuacji, rząd Wielkiej Brytanii oraz przedstawiciele branży podjęli zdecydowane działania mające na celu rozwiązanie problemu niedoboru kierowców samochodów ciężarowych. Ministerstwo Transportu odnotowało znaczną poprawę sytuacji – odsetek wolnych stanowisk kierowców samochodów ciężarowych zgłoszonych przez firmy transportowe spadł z 43% w czwartym kwartale 2021 r. do 23% w trzecim kwartale 2023 r.
Jednym z kluczowych działań było zwiększenie środków finansowych przeznaczonych na pozyskiwanie i szkolenie nowych kierowców pojazdów ciężarowych. Rząd przyspieszył również proces uzyskiwania praw jazdy na pojazdy ciężarowe oraz zainwestował 8 milionów funtów w poprawę jakości miejsc odpoczynku dla kierowców, rozwiązując tym samym od dawna utrzymujący się problem złych warunków pracy kierowców.
Program SNAP pomógł wielu brytyjskim parkingom dla ciężarówek w przygotowaniu wniosków o dofinansowanie rządowe na modernizację ich obiektów. Dowiedz się więcej o parkingach dla ciężarówek należących do sieci SNAP.
Reagowanie na starzenie się siły roboczej i przyciąganie młodych talentów
Jednym z utrzymujących się wyzwań w branży kierowców samochodów ciężarowych jest starzejąca się kadra – średnia wieku kierowców wynosi 48 lat. Branża boryka się z trudnościami w pozyskiwaniu młodszych pracowników, ponieważ powszechne przekonanie o złych warunkach pracy, przeciętnych zarobkach i mało atrakcyjnych perspektywach zawodowych zniechęca wielu do rozważania kariery kierowcy ciężarówki.
Aby rozwiązać ten problem, rząd rozpoczął niedawno konsultacje w sprawie obniżenia minimalnego wieku wymaganej do wykonywania zawodu kierowcy autobusów i autokarów, co potencjalnie otworzy przed młodszymi osobami więcej możliwości rozpoczęcia pracy w sektorze transportowym. To posunięcie, w połączeniu z działaniami na rzecz poprawy warunków pracy i infrastruktury dla kierowców, może sprawić, że branża ta stanie się bardziej atrakcyjna dla kolejnego pokolenia pracowników.
Zobacz mapę parkingów dla ciężarówek, myjni dla ciężarówek oraz miejsc noclegowych w różnych regionach objętych siecią SNAP.

Pokonywanie przeszkód regulacyjnych i stawianie na elastyczność
Kolejnym czynnikiem przyczyniającym się do niedoboru kierowców samochodów ciężarowych są przeszkody regulacyjne i biurokracja, z jakimi borykają się nowi kierowcy rozpoczynający pracę w tej branży. Proces uzyskiwania niezbędnych uprawnień i certyfikatów może być czasochłonny i kosztowny, co zniechęca potencjalnych kandydatów.
Aby rozwiązać ten problem, przedstawiciele branży opowiadają się za bardziej elastycznymi procedurami szkoleniowymi i egzaminacyjnymi, podobnymi do tych stosowanych przez przedsiębiorstwa autobusowe. Dzięki usprawnieniu procesu i zwiększeniu jego dostępności ma to przyczynić się do wzrostu liczby wykwalifikowanych kierowców wchodzących na rynek.
Skutki brexitu i pandemii COVID-19
Problem niedoboru kierowców samochodów ciężarowych w Wielkiej Brytanii pogłębił się w wyniku skutków brexitu oraz zakłóceń spowodowanych pandemią COVID-19. Znaczącym ciosem okazała się utrata kierowców z krajów UE, którzy wcześniej stanowili znaczną część brytyjskiej kadry kierowców ciężarówek.
Ponadto wpływ pandemii na szkolenia i egzaminy spowodował zaległości w dopuszczaniu nowych kierowców do ruchu. Wraz z ożywieniem gospodarczym rosnący popyt na towary i usługi jeszcze bardziej obciążył i tak już nadwyrężony sektor transportowy.

Współpraca i innowacje
Rozwiązanie problemu niedoboru kierowców samochodów ciężarowych będzie wymagało wspólnych wysiłków ze strony rządu, przedstawicieli branży oraz instytucji edukacyjnych. Dzięki współpracy będą oni w stanie opracować kompleksowe rozwiązania, które pozwolą wyeliminować podstawowe przyczyny tego problemu oraz stworzyć bardziej zrównoważony i odporny system transportowy.
Wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań, takich jak wykorzystanie technologii do optymalizacji logistyki i zwiększenia wydajności pracy kierowców, może również odegrać kluczową rolę w łagodzeniu skutków niedoboru kierowców. Inwestycje w infrastrukturę, programy szkoleniowe oraz inicjatywy ukierunkowane na kierowców mogą pomóc w stworzeniu silniejszej, bardziej zróżnicowanej i odpornej kadry pracowniczej.
Droga przed nami
W obliczu zmieniającej się sytuacji związanej z niedoborem kierowców pojazdów ciężarowych w Wielkiej Brytanii jasne jest, że rozwiązanie tego problemu będzie wymagało wielopłaszczyznowego podejścia. Nieustanne wsparcie ze strony rządu, współpraca branżowa oraz zaangażowanie w pozyskiwanie i zatrzymywanie utalentowanych kierowców będą miały kluczowe znaczenie dla zapewnienia odporności krajowej sieci transportowej.
Chociaż kryzys może nie zostać w pełni rozwiązany w najbliższej przyszłości, dotychczasowe działania dają promyk nadziei. Koncentrując się na innowacyjności, elastyczności i integracyjności, Wielka Brytania może dążyć do przyszłości, w której sektor transportowy będzie w stanie sprostać rosnącym wymaganiom gospodarki i potrzebom obywateli.