Guest
Een overzicht van tolsystemen in Europa
Gemaakt: 19-01-2026
•
Bijgewerkt: 19-01-2026
Voor veel wagenparken in Europa is tolheffing stilletjes aan een van de meest complexe en minst voorspelbare kostenposten geworden. Wat ooit een relatief eenvoudige kwestie van snelwegheffingen was, is geëvolueerd tot een lappendeken van nationale systemen, technologieën en prijsmodellen die nu emissies, voertuiggewicht, aantal assen, geografie en zelfs het tijdstip van de dag weerspiegelen.
Op weg naar 2026 is tolheffing niet langer alleen een infrastructuurheffing. Het is in toenemende mate een beleidshefboom die door overheden wordt gebruikt om wegen te financieren, congestie te beheersen en de verschuiving naar vervoer met een lagere uitstoot te versnellen. Voor wagenparkbeheerders heeft die verschuiving reële financiële gevolgen.
In dit artikel wordt uiteengezet hoe tolheffing in Europa werkt, wat vloten vandaag betalen en welke veranderingen eraan komen.
Waarom tol belangrijk is
De marges in het wegvervoer zijn krap. Brandstof-, arbeids-, verzekerings- en nalevingskosten zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Tegen die achtergrond worden tolheffingen steeds belangrijker, vooral voor langeafstands- en grensoverschrijdende vervoerders.
In landen als Duitsland en Oostenrijk kunnen de tolkosten per kilometer nu op bepaalde routes concurreren met de brandstofkosten. In Centraal- en Oost-Europa blijven de toltarieven lager, maar snelle stijgingen en uitbreiding van het netwerk zorgen ervoor dat de kloof kleiner wordt. Tegelijkertijd betekent de invoering van CO₂-gebaseerde tolheffing dat twee anders identieke voertuigen, afhankelijk van hun emissieprofiel, met zeer verschillende tolrekeningen te maken kunnen krijgen.
Voor wagenparken die internationaal opereren, zijn tolheffingen een overweging bij de routeplanning, voertuigaanschaf en prijsbepaling.
Hoe tolheffing in Europa werkt
Er is niet één Europees tolsysteem. In plaats daarvan moeten vloten navigeren door een mix van nationale benaderingen die grofweg in drie categorieën vallen.
Op afstand gebaseerde tolheffingen rekenen voertuigen per afgelegde kilometer aan. Dit is nu het dominante model voor vrachtwagens en wordt gebruikt in landen als Duitsland, Oostenrijk, Polen, Hongarije en België.
Tijdgebonden vignetten geven voertuigen toestemming om het wegennet te gebruiken gedurende een vaste periode, zoals een dag, week of jaar. Traditioneel waren dit pasjes die op de voorruit werden weergegeven, maar ze worden steeds meer digitaal.
Hybride systemen combineren tolwegen met tolvrije alternatieven. Frankrijk, Italië en Spanje hebben allemaal modellen waarbij alleen op specifieke routes tol wordt geheven.
Voor alle drie de modellen duwt de herziene Eurovignetrichtlijn van de EU landen in de richting van op afstand gebaseerde, emissiegerelateerde heffingen. Dit vermindert gestaag de rol van flat-rate vignetten en verhoogt de kosten van wagenparken met een hoog kilometrage.
Toltechnologie
Tolheffing wordt steeds digitaler. De meeste op afstand gebaseerde systemen vertrouwen op GNSS- of GPS-tracering via onboard units (OBU), ondersteund door wegkantoortorens, tolhuisjes en camerahandhaving.
Voor wagenparken betekent dit een grotere afhankelijkheid van boordtechnologie, strengere nalevingseisen en minder tolerantie voor administratieve fouten. Gemiste betalingen op wegen met vrije doorstroming (waar geen tolhuisjes zijn en niet gestopt hoeft te worden) kunnen snel uitmonden in boetes, vooral voor internationale bestuurders die niet bekend zijn met de lokale regels.
Interoperabele tolheffingsdiensten in het kader van de Europese elektronische tolheffingsdienst (EETS) worden steeds belangrijker voor grensoverschrijdende exploitanten. In plaats van voertuigen uit te rusten met meerdere landspecifieke onboard units, kunnen wagenparken één goedgekeurd apparaat gebruiken om tol te betalen op verschillende Europese netwerken. Dit vereenvoudigt de administratie, verlaagt de installatie- en onderhoudskosten en verlaagt het risico op niet-naleving wanneer voertuigen van het ene naar het andere tolregime rijden.

Uitsplitsing per land
Landen met hoge kosten
Duitsland heeft een van de meest uitgebreide tolsystemen van Europa. De LKW-Maut geldt voor alle vrachtwagens van meer dan 3,5 ton op snelwegen en federale wegen. Sinds december 2023 omvat de tol een CO₂-heffing, waardoor de kosten voor dieselvoertuigen zijn gestegen. Officiële details worden gepubliceerd door Toll Collect.
De Oostenrijkse GO-Maut behoort tot de duurste per kilometer in Europa. Een Euro VI gelede vrachtwagen betaalde ongeveer €0,50 tot €0,53 per kilometer op snelwegen in 2025. Het systeem omvat infrastructuur, geluid, luchtvervuiling en CO₂-componenten. Elektrische vrachtwagens profiteren van lagere tarieven. ASFINAG biedt online volledige tarieventabellen.
België hanteert een kilometerheffing voor vrachtwagens in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. De tarieven variëren per regio, gewicht en Euroklasse, met jaarlijkse verhogingen. Vanaf 2026 zijn nulemissievoertuigen niet langer volledig vrijgesteld, maar betalen ze nog steeds lagere infrastructuurheffingen. Officiële informatie is beschikbaar op Viapass.
Middelgrote markten voor tolheffing
Frankrijk gebruikt een snelwegconcessiemodel. Tol wordt geheven op routes die door particuliere bedrijven worden geëxploiteerd en wordt betaald aan tolhuisjes of elektronisch. De jaarlijkse verhogingen zijn bescheiden en gereguleerd. De Association des Sociétés Françaises d'Autoroutes publiceert meer informatie.
Italië volgt een vergelijkbare aanpak op basis van concessies. Vrachtwagens betalen ongeveer €0,10 per kilometer op het Autostrade-netwerk. De regering werkt aan een meer dynamische tolheffing in 2026, waarbij de heffingen mogelijk worden gekoppeld aan congestie en emissies. Autostrade per l'Italia geeft uitleg over tolberekeningen
Het Hongaarse HU-GO-systeem geldt voor vrachtwagens van meer dan 3,5 ton op snelwegen en hoofdwegen. Als gevolg van de hoge inflatie zijn de toltarieven sterk gestegen. Officiële updates worden gepubliceerd op hu-go.hu.
Lagere kosten en overgangsmarkten
Het Poolse e-TOLL-systeem rekent per kilometer af met behulp van GNSS-technologie (satelliet). De tarieven stegen in 2025 en zullen in 2026 weer stijgen, terwijl het tolnetwerk zich blijft uitbreiden. Het officiële platform is [etoll.gov.pl.] (https://etoll.gov.pl/)
Het bijzondere aan Spanje is dat veel grote snelwegen tolvrij zijn geworden na het aflopen van concessies. Sommige tolwegen blijven bestaan en de kosten voor vrachtwagens variëren per kilometer. Het standpunt van de Spaanse overheid wordt uiteengezet via het Ministerie van Transport.
Roemenië werkt momenteel met een vignetsysteem voor vrachtwagens, waarbij een zevendaagse pas ongeveer [€71] en een jaarpas €1.425](https://www.taxeauto.ro/ro/rovinieta) kost voor de zwaarste voertuigen. Dit zal veranderen in juli 2026, wanneer Roemenië een op afstand gebaseerd tolsysteem invoert, TollRo genaamd. De initiële tarieven zullen naar verwachting laag zijn, maar zullen na verloop van tijd waarschijnlijk stijgen. Actuele vignettarieven zijn online te vinden.

Veranderingen voor 2026
Verschillende ontwikkelingen maken 2026 tot een cruciaal jaar voor Europese tolheffing.
Nederland voert vanaf 1 juli een kilometerheffing in voor vrachtwagens, ter vervanging van het Eurovignet. De gemiddelde tarieven zullen naar verwachting rond de €0,19 per kilometer liggen, met kortingen voor voertuigen met een lage uitstoot. Officiële informatie is beschikbaar op www.vrachtwagenheffing.nl.
Zoals gezegd, zal Roemenië overstappen van vignetten naar tarifering op basis van afstand, waardoor het land op één lijn komt met de buurlanden.
In heel Europa zal differentiatie op basis van CO₂ standaard worden, met minder vrijstellingen en strengere handhaving. Elektrische vrachtwagens zullen blijven profiteren, maar volledige vrijstellingen worden geleidelijk vervangen door verlaagde tarieven in plaats van nultarieven.
Voor wagenparken betekent dit een hogere blootstelling aan kilometerafhankelijke kosten en een grotere stimulans om te investeren in schonere voertuigen en betere planningstools.
Hoe tolheffingen vlootgedrag vormen
Exploitanten evalueren nu routes om de tolkosten af te wegen tegen het brandstofverbruik en de reistijd. Investeringen in Euro VI en nulemissievoertuigen worden steeds meer gerechtvaardigd, niet alleen door brandstofbesparingen, maar ook door een verlaging van de toltarieven. Daarnaast worden toltoeslagen explicieter opgenomen in klantencontracten en spelen digitale tools voor routeoptimalisatie een grotere rol in de dagelijkse werkzaamheden.
Vloten hebben daarom behoefte aan nauwkeurige prognoses, actuele voertuiggegevens en een duidelijk overzicht van de tolheffingen per route en klant. Bij de aanschaf van voertuigen moet naast brandstofefficiëntie ook rekening worden gehouden met tolklassen. Grensoverschrijdende exploitanten moeten voorrang geven aan interoperabele toloplossingen en ervoor zorgen dat bestuurders de lokale betalingsregels begrijpen, vooral op wegen met vrije doorstroming.
Het belangrijkste is dat de tolkosten op transparante wijze in de prijs worden doorberekend. Naarmate tolheffing meer emissie-gedreven wordt, zullen vloten die vooruit plannen beter in staat zijn om hun marges te beschermen en concurrerend te blijven.
Voor wagenparken is de vraag niet langer of de tolgelden zullen stijgen, maar hoe goed ze voorbereid zijn om ze te beheren. In de komende jaren zal het er niet alleen om gaan hoe ver een voertuig rijdt, maar ook hoe schoon, waar en onder welk systeem.
Nu tolheffing steeds nauwer gekoppeld wordt aan uitstoot, kilometers en voertuigtype, is het belangrijker dan ooit om te weten wat je betaalt en waar. SNAP helpt wagenparkbeheerders en -exploitanten om betalingen te beheren en chauffeurs toegang te bieden tot veilige, goed uitgeruste truckstops. Meld u vandaag nog gratis aan