Slimme tachografen van de tweede generatie: wat wagenparkbeheerders moeten weten

De Europese wegvervoerssector ondergaat een ingrijpende verandering met de invoering van de slimme tachograaf van de tweede generatie (Smart Tachograph Version 2, of G2V2). Deze nieuwe apparaten zijn ingevoerd in het kader van het EU-mobiliteitspakket om de verkeersveiligheid te verbeteren, eerlijke concurrentie te waarborgen en de rechten van chauffeurs te beschermen.

Voor wagenparkbeheerders in de hele EU – en in het Verenigd Koninkrijk voor degenen die internationaal actief zijn – is het van cruciaal belang om te begrijpen wat de nieuwe slimme tachograaf v2 inhoudt, wat de tijdschema’s voor de invoering ervan zijn en welke gevolgen dit heeft voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Dit artikel biedt een praktisch overzicht van de functies van G2V2, de wettelijke deadlines en de operationele gevolgen voor wagenparken.

Wat is de slimme tachograaf van de tweede generatie?

De slimme tachograaf van de tweede generatie is een verbeterde digitale tachograaf met uitgebreide mogelijkheden, die is ontworpen om de naleving van de verkeersregels te bevorderen en de handhaving te stroomlijnen.

In navolging van de eerste slimme tachografen die in 2019 werden geïntroduceerd, biedt de nieuwe slimme tachograaf een aantal belangrijke extra functies:

GNSS-tracking met automatische grensdetectie: G2V2-apparaten maken gebruik van satellietpositionering (Galileo GNSS) om de positie van een voertuig vast te leggen bij het overschrijden van landsgrenzen. Dit draagt bij aan de handhaving van de regels inzake cabotage en de detachering van chauffeurs, doordat er nauwkeurige gegevens worden bijgehouden over het moment waarop een vrachtwagen een nieuw land binnenrijdt.

Toegang tot gegevens op afstand voor handhaving: Met de nieuwe tachograaf kunnen handhavers gegevens draadloos opvragen via Dedicated Short-Range Communication (DSRC). Controleurs langs de weg kunnen op afstand recente rijtijden, de laatste stop of mogelijke overtredingen ontvangen wanneer een vrachtwagen nadert. In feite hebben handhavers toegang tot belangrijke tachograafgegevens van G2V2 zonder het voertuig te hoeven stoppen, wat een slimmere en meer uniforme handhaving van de rijtijdregels mogelijk maakt.

Dankzij deze mogelijkheid tot ‘controle op afstand’ kunnen de autoriteiten vooraf voertuigen selecteren die mogelijk nader moeten worden gecontroleerd, waardoor onnodige aanhoudingen van bestuurders die zich aan de regels houden, worden voorkomen.

Integratie met telematica (ITS-interface): G2V2 beschikt over een verplichte ITS-interface met Bluetooth-connectiviteit voor veilige gegevensuitwisseling met systemen van derden. Dit betekent dat telematicaplatforms voor wagenparken verbinding kunnen maken met de tachograaf om in realtime toegang te krijgen tot gegevens zoals de locatie van het voertuig, de snelheid, de activiteiten van de bestuurder en zelfs gebeurtenissen in het voertuig (zoals remgebruik).

Voor wagenparkbeheerders biedt deze integratie de mogelijkheid om uitgebreidere gegevensstromen te gebruiken voor nalevingscontrole en routebeheer, waarbij tachograafgegevens naadloos worden gekoppeld aan hun bestaande wagenparkbeheersoftware.

Verbeterde gegevensregistratie: De nieuwe G2V2-tachografen registreren meer informatie en bewaren deze langer. De activiteitenlogboeken van chauffeurs bestrijken nu 56 dagen in plaats van 28, waardoor de controleperiode voor handhaving wordt verlengd en exploitanten worden ondersteund bij gegevensbewaring en audits. Bovendien bieden nieuwe gegevensvelden een vollediger beeld van elke rit. De apparaten registreren laad- en loslocaties, leggen vast of het voertuig passagiers of goederen vervoert, en leggen configuratie- en kalibratiegebeurtenissen gedetailleerder vast. Samen ondersteunen deze updates zowel de naleving van de regelgeving als de logistieke planning. Chauffeurs zullen echter training nodig hebben om de nieuwe handmatige invoer voor laad- en lospunten te kunnen doen, aangezien deze coördinaten worden opgeslagen voor latere verificatie.

Betere beveiliging tegen manipulatie en toekomstbestendigheid: De apparaten van de tweede generatie zijn voorzien van verbeterde beveiliging om manipulatie te detecteren en te voorkomen. Ze beschikken ook over software die kan worden bijgewerkt, zodat toekomstige verbeteringen mogelijk zijn. Daarnaast zijn er nieuwe bestuurderskaarten (G2V2-bestuurderskaarten) geïntroduceerd met een groter geheugen om de extra gegevens op te slaan. Er is geen directe wettelijke verplichting voor chauffeurs om bestaande digitale tachograafkaarten te vervangen als deze nog geldig zijn, maar naarmate kaarten verlopen, zullen ze worden vervangen door de bijgewerkte kaarten om volledig gebruik te kunnen maken van de G2V2-functies.

Update over regelgeving

De meeste belangrijke termijnen voor tachografen zijn inmiddels verstreken. Alle zware voertuigen die internationaal binnen de EU rijden of vanuit het Verenigd Koninkrijk binnenkomen, moeten nu zijn uitgerust met de slimme tachograaf van de tweede generatie (G2V2).

De enige resterende mijlpaal is 1 juli 2026, wanneer de regel wordt uitgebreid naar lichte bedrijfsvoertuigen van 2,5 tot 3,5 ton die worden ingezet voor internationaal vervoer. Tot nu toe waren bestelwagens vrijgesteld van de EU-regels inzake rij- en rusttijden en tachografen, maar vanaf juli 2026 zullen vervoerders die goederen over de grens vervoeren, hieraan moeten voldoen.

Deze wijziging is bedoeld om al lang bestaande mazen in de wet te dichten en ervoor te zorgen dat bestuurders van kleinere bedrijfsvoertuigen zich aan dezelfde rusttijdregels houden als bestuurders van zware vrachtwagens. Wagenparkbeheerders met een pan-Europees bestelwagenpark zouden nu al moeten beginnen met het plannen van de installaties, waarbij de upgrade kan worden geïntegreerd in de reguliere onderhouds- of vervangingscycli om de verstoring tot een minimum te beperken.

Gevolgen voor internationale vloten

Wagenparkbeheerders met internationale activiteiten moeten zich ervan bewust zijn dat het voldoen aan deze tachograafupdates nu een vereiste is voor grensoverschrijdend wegvervoer in Europa. Als uw vrachtwagens tussen EU-landen rijden – of vanuit het Verenigd Koninkrijk naar de EU – kan het ontbreken van de juiste tachograaf ervoor zorgen dat uw activiteiten aan de grens worden stilgelegd.

Hieronder volgen de belangrijkste punten over de gevolgen voor de verschillende wagenparken:

In de EU gevestigde vloten (internationale activiteiten)

Zoals hierboven vermeld, moet elke vrachtwagen die vanaf augustus 2025 internationale ritten binnen de EU uitvoert, zijn uitgerust met een tachograaf van de tweede generatie. Dit geldt ongeacht waar in de EU de vrachtwagen is geregistreerd. De handhaving vindt plaats tijdens wegcontroles of aan de grenzen. Voertuigen die niet aan de voorschriften voldoen, kunnen uit het verkeer worden gehaald totdat een deugdelijke tachograaf is geïnstalleerd.

Britse exploitanten die de EU betreden

Britse wagenparken die internationale ritten naar of binnen de EU uitvoeren, zijn aan dezelfde tachograafvoorschriften onderworpen als zij vrachtwagens inzetten. Dit komt doordat de regels zijn opgenomen in het AETR-verdrag, dat het wegvervoer tussen EU- en niet-EU-landen regelt. Het Britse Ministerie van Transport heeft de binnenlandse regelgeving aangepast aan het EU-tijdschema voor internationale ritten.

Als u niet aan de nieuwe voorschriften voldoet, krijgt u niet alleen een boete – uw vrachtwagen kan ook bij een controlepost worden aangehouden en de levering niet voltooien. Autoriteiten in landen als Frankrijk hebben boetes opgelegd tot € 30.000 en zelfs gevangenisstraffen voor ernstige overtredingen van de tachograafvoorschriften. Andere landen, zoals Duitsland, Spanje en Italië, hanteren hun eigen strenge sancties. Bovendien kan het niet naleven van de voorschriften de reputatie van een bedrijf schaden.

Een positief aspect is dat wagenparken die aan de regels voldoen, zullen profiteren van een soepelere handhaving. Vrachtwagens met up-to-date apparatuur worden bijvoorbeeld minder vaak aangehouden dankzij voorafgaande controles op afstand, waardoor chauffeurs die zich aan de regels houden, hun weg kunnen vervolgen.

Gevolgen voor het welzijn van de bestuurder

Een van de belangrijkste doelstellingen van de nieuwe tachograafwetgeving en het bredere EU-mobiliteitspakket is het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Door administratieve taken, zoals het registreren van grensovergangen, te automatiseren en het onrechtmatig overschrijden van rijtijden te beperken, draagt het systeem ertoe bij dat chauffeurs voldoende rust krijgen. Dit zal naar verwachting het aantal door vermoeidheid veroorzaakte ongevallen verminderen en de handhaving eerlijker maken, waardoor chauffeurs erop kunnen vertrouwen dat concurrenten zich aan dezelfde regels houden.

Handhaving op afstand betekent ook dat automobilisten die zich aan de regels houden minder vertraging oplopen bij verkeerscontroles, waardoor ze hun reis met minder stress kunnen afleggen.

Chauffeurs zullen enige training nodig hebben om zich aan te passen. Hoewel de basisprincipes hetzelfde blijven, vereisen de nieuwe functies dat de laad- en loslocaties handmatig worden ingevoerd en dat toestemming wordt gegeven voor het delen van gegevens met gekoppelde systemen. Als men deze aanwijzingen begrijpt – en weet hoe te reageren als er een storing optreedt – wordt de bediening eenvoudig.

Vanuit het oogpunt van het wagenpark slaan G2V2-apparaten twee keer zoveel gegevens op (56 dagen), waardoor de downloads groter zullen zijn en meer geschiedenis zullen bevatten. Exploitanten moeten controleren of hun tachograafsoftware en opslagsystemen dit grotere volume aankunnen.

Ten slotte is gegevensprivacy, met de komst van Bluetooth en online connectiviteit, een belangrijk aandachtspunt geworden. Handhavingsinstanties hebben toegang tot tachograafgegevens om de naleving te controleren, maar wanneer deze gegevens worden gedeeld met telematica- of beheersystemen, moeten chauffeurs hiervoor eerst toestemming geven. Wagenparkbeheerders moeten chauffeurs ervan verzekeren dat alle gegevens veilig worden verwerkt en uitsluitend worden gebruikt voor legitieme doeleinden die in overeenstemming zijn met de AVG.

Vooruit plannen

De tweede generatie slimme tachografen raakt alle aspecten van het wagenparkbeheer, van naleving van de regelgeving en routeplanning tot het welzijn van de chauffeurs. Door proactief te werk te gaan, blijft u aan de regels voldoen – en haalt u het maximale uit de nieuwe technologie.

Blijf op de hoogte. Volg de laatste ontwikkelingen van de afdeling Mobiliteit en Vervoer van de Europese Commissie en van brancheorganisaties. Regelgeving kan ingewikkeld zijn, maar officiële samenvattingen en veelgestelde vragen vormen een goed startpunt.

Geef uw teams training. Organiseer korte veiligheidsbijeenkomsten of opfriscursussen voor chauffeurs en transportmanagers, waarbij de nadruk ligt op nieuwe functies zoals handhaving op afstand en handmatige invoer.

Optimaliseer uw routes. Met realtime gegevens kunt u de resterende rijtijd bijhouden, de planning aanpassen en routes identificeren die vaak de limiet naderen.

Creëer een cultuur van naleving. Moedig uw teams aan om de naleving van de tachograafvoorschriften te zien als een onderdeel van goed wagenparkbeheer, en niet alleen als een wettelijke verplichting. Beloon mijlpalen zoals het bereiken van nul overtredingen, investeer in opleidingen voor chauffeurs en zorg ervoor dat iedereen begrijpt hoe nauwkeurige gegevens de veiligheid en efficiëntie ten goede komen.

De invoering van G2V2 brengt uitdagingen met zich mee, maar biedt ook duidelijke voordelen: strengere handhaving, betere gegevens en eerlijkere arbeidsomstandigheden voor chauffeurs. Voor wagenparken die deze verandering omarmen, levert dit een soepeler bedrijfsvoering, meer veiligheid en een beter verbonden, regelconforme toekomst op de Europese wegen op.

Bij SNAP ondersteunen we wagenparken in heel Europa bij deze volgende fase van de digitale transformatie. Via de intruck-app kunnen chauffeurs vooraf beveiligde parkeerplaatsen langs hun route reserveren, terwijl wagenparkbeheerders via het SNAP-portaal rustpauzes van tevoren kunnen plannen en reserveren, waardoor naleving van de regels wordt gewaarborgd en het welzijn van de chauffeurs wordt beschermd. Meld u vandaag nog aan.